Werken aan een DVG in coronatijd

Sinds in het voorjaar van 2020 de coronacrisis uitbrak merken we allemaal de veranderingen in ons persoonlijke en professionele leven. Voor een DVG-netwerk kan het in deze ‘coronatijd’ een uitdaging zijn om van betekenis te zijn voor de doelgroep. Maar is het onmogelijk? Met een aantal Brabantse DVG’s zijn we begin dit jaar in een online kennissessie op zoek gegaan naar wat er nu nodig is en wat er nog wél kan. We stuitten op een hoop creativiteit en soms voor de hand liggende oplossingen. De belangrijkste les: denk vooral niet dat er niets meer kan en blijf actief!

Nieuwe vormen en activiteiten

In het begin van de pandemie leek het alsof geplande DVG-activiteiten slechts een paar weken uitgesteld moesten worden. Maar de situatie duurt voort en het blijkt dat het lastig is om actief te blijven. Elkaar ontmoeten is niet mogelijk, terwijl regelmatig samenkomen een belangrijke succesfactor is voor het DVG-netwerk. Daardoor verslapt de onderlinge verbinding, zeker nu ideeën niet tot uitvoering kunnen komen. Plannen zoals informatiebijeenkomsten of theatervoorstellingen kunnen niet doorgaan en digitale ontmoetingsmogelijkheden bieden maar tot op zekere hoogte uitkomst. Van uitstel komt steeds meer afstel. We moeten dus op zoek naar andere manieren om van betekenis te kunnen zijn.

  • Er wordt geprobeerd door te gaan, maar het is lastig om de energie en ‘flow’ te behouden
  • Netwerken kunnen niet concreet tot uitvoering komen
  • Digitaal is niet ideaal
  • De urgentie van een DVG is niet verdwenen!

Weten wat er speelt

De eerste stap is zicht te krijgen op wat er nu speelt bij (thuiswonende) mensen met dementie en hun mantelzorgers. En daar moeten we actief naar op zoek. Want niet alleen binnen het netwerk verslapt het contact, ook de afstand met inwoners vergroot. Mensen zijn moeilijker te benaderen, kunnen niet bij elkaar komen en van toevallige ontmoetingen is nauwelijks sprake. Ook is het gebruik van digitale communicatiemogelijkheden vaak nog niet vanzelfsprekend en soms zelfs een drempel tot contact.

Tegelijkertijd zijn er signalen dat mantelzorgers juist nu in de thuissituatie enorm tegen zaken aanlopen (61% voelt zich sinds de coronacrisis meer belast met de zorg voor de naaste, zie ook: Dementiemonitor Mantelzorg 2020). De druk op de mantelzorger verhoogde de afgelopen maanden – o.a. doordat dagbestedingen sloten – en in sommige gevallen leidde dit versneld tot gedwongen opname. Juist nu is er de urgentie voor een dementievriendelijke samenleving met ondersteuning en een netwerk voor de mantelzorgers!

Stel daarom de vraag of hulp gewenst is. Stel een contactpersoon aan – dat kan een casemanager zijn - die ondersteuningsvragen ophaalt en die vervolgens uitzet in het DVG-netwerk. Maar er zijn ook creatieve manieren om contact te houden, door contact te maken via het raam (bijvoorbeeld door het spelen van een raamspelletje ‘boter, kaas en eieren’) of een rondgang met muziek. Of door mensen uit te nodigen voor een ‘1,5-meter wandeling’, waarbij je de mogelijkheid hebt een gesprek te voeren over hoe het nu gaat. Het levert mooie interacties op, en je krijgt een beeld van wat er achter de voordeur speelt. Zo kun je op kleinschalig niveau toch iets betekenen. Er zijn mooie voorbeelden van maatjes-trajecten die gestart zijn of vrijwilligers die gekoppeld worden voor kleine klussen.

Van betekenis

Uit de uitwisseling bleek dat verschillende DVG’s gedurende de lockdowns toch manieren vonden om actief te zijn. Er ontstonden verschillende initiatieven, waarbij creativiteit en ‘omdenken’ centraal staan. Er zijn her en der videoreeksen gemaakt met informatieve filmpjes over dementie, soms in samenwerking met de lokale omroeporganisaties. Daarnaast hebben verschillende Alzheimercafé ’s het initiatief genomen tot digitale bijeenkomsten waarbij deelnemers vanuit thuis meekijken. Hoewel blijkt dat het delen van ervaringen – en daarmee de ondersteuningservaring – minder is wordt een relatief groot en ook breder publiek bereikt. Ook zijn er DVG’s die hun telefonische bereikbaarheid verbeterd hebben, of telefonische spreekuren ingesteld hebben.

Daarnaast is het van belang om te blijven communiceren over het aanbod. Zo zijn er bibliotheken die – hoewel zij nu niet als ontmoetingspunt kunnen fungeren – wél uitleenbaar materiaal beschikbaar hebben over dementie, en zijn vrijwilligers die normaal betrokken zijn bij het organiseren van informatieavonden nu telefonisch beschikbaar voor ondersteunings- en informatievragen. Zorg er wel voor dat zorg- en welzijnsorganisaties van deze initiatieven op de hoogte zijn en inwoners daar actief over kunnen informeren.

Contact in het netwerk

Ook daarom is het houden van contact binnen het netwerk belangrijk. Kijk waar je elkaar bij kunt helpen!  Andere mogelijkheden om onderling contact te houden zijn het regelmatig versturen van nieuwsbrieven, of het delen van nieuws en ontwikkelingen via social media. Of pak eens de telefoon. Zo leidde het uitstellen van een publieksbijeenkomst tot een andere benadering met meer individueel contact waarbij netwerkpartners meer de diepte in konden in hun gesprekken. Een onverwacht voordeel!

Ook hebben verschillende werkgroepen de tijd gebruikt voor bezinning en borging: waar willen we de komende maanden aan werken? Zijn er partners die we er nog bij kunnen betrekken? Kunnen we aansluiten bij de lokale inclusieagenda?

  • Maak op een creatieve manier contact
  • Breng initiatieven actief onder de aandacht
  • Zorg dat contactinformatie actueel is, en makkelijk vindbaar is
  • Maak het online of telefonisch aanvragen van informatiemateriaal gemakkelijk

Vooruitkijken

Er worden voorzichtig al weer plannen gemaakt voor ná de coronaperiode, de eerste bijeenkomsten worden gepland. Ondanks dat we niet kunnen voorspellen hoe het er straks uit gaat zien kun je ook dan de vruchten plukken van de andere manier van samenwerken die we nu gedwongen zijn te doen. Denk aan het houden van online bijeenkomsten dat efficiënter blijkt, of informatiesessies die je op een voor jou geschikt kan terugkijken. Combineer het beste van twee werelden!

Tips online samenwerkingsmogelijkheden

Vrijwel overal zie je het gebeuren: de omschakeling naar de digitale wereld en digitale ontmoetingen. Om dit tot een succes te maken moet je met een aantal aspecten rekening houden. Zie het als een aanvulling, geen vervanging.

  • Gebruik een programma waarmee zowel vrijwilligers als professionals uit te voeten kunnen
  • Maak duidelijke afspraken (zoals camera aan en microfoon uit)
  • Houd het kort
  • Overleg aan de hand van een vooraf gedeelde agenda.

Neem voor een workshop op maat contact op via info@dementievriendelijk.nl