Natuurbeleving bij mensen met dementie

Net terug van vakantie denk ik nog met plezier terug aan de bergen van het natuurgebied Vanoise in de Franse Alpen. Ik verwonder mij elke keer weer over de rust en de energie die je opdoet door een tijd lang net wat dichter bij de natuur te zijn, dan in mijn 'normale’ leven in de stad.

Een bijzondere ontmoeting tekende deze keer de vakantie. Na een bustocht langs diepe ravijnen en een mooie wandeling kwam ik bij de refuge ‘Entre Les deux eaux’. Een aantal Franse dames op leeftijd genoot daar van een heerlijke lunch. Opvallend daarbij was dat er extra zorgzaam met één van de leden van het groepje werd omgegaan. In een kort gesprekje bleek dat deze dame sinds enige tijd de diagnose dementie had gekregen. De groep had echter besloten dat hun jaarlijkse bergwandeling hier niet voor hoefde te wijken. Hun vriendin had altijd zo genoten van de natuur, en met wat extra opletten zou het toch ook dit jaar weer moeten lukken. En niets bleek minder waar: het lopen in de bergen was zo ingesleten dat dat nog prima lukte! En wat waren ze blij dat ze dit besluit genomen hadden: de vriendin genoot nog meer dan vroeger van de mooie natuur om haar heen, bloeide op tijdens de wandelingen en haalde vele herinneringen van vroegere tochten op!

Natuur en gezondheid
Ook al is niet altijd helemaal helder hoe het precies werkt, de positieve effecten van de natuur op gezondheid, zullen door niemand bestreden worden. En dit geldt ook voor mensen met dementie: natuur nodigt uit tot bewegen, tot rust, tot energie, tot gesprekken en tot andere contactmomenten. De Nature Assisted Health Foundation is één van de organisaties die nader onderzoek doet naar de positieve effecten van de natuur op gezondheid.

Natuur dichtbij
Je hoeft niet altijd zo ver weg om te kunnen genieten van de natuur. Dichtbij huis valt ook veel te beleven. Dikwijls gaat het eerder om het kijken door een andere bril naar de natuur. Een wandeling in de wijk of het stadspark en met andere ogen kijken naar het groen om je heen, levert vaak al veel voldoening op en is laagdrempelig en toegankelijk voor iedereen.

Training
Natuurorganisatie IVN heeft een training ontwikkeld waarin deelnemers leren de positieve effecten van natuur op het welbevinden in te zetten bij het begeleiden van mensen met dementie. Zelf ervaren staat in de training centraal.
De deelnemers krijgen een groot aantal activiteiten en werkvormen aangeboden en leren hoe ze die toe kunnen passen wanneer ze naar buiten gaan. Het biedt mensen met dementie en hun begeleiders meer plezier, rust en ontspanning en je hebt samen een bezigheid waardoor er een andere manier van contact kan ontstaan. In de folder vind je hier meer informatie over.

Belevingstuinen
(Zorg)organisaties beseffen ook steeds meer het belang van groen en natuur voor mensen met dementie. Op diverse plaatsen worden belevingstuinen aangelegd met ‘vergeten’ planten en groenten, mogelijkheden voor een korte wandeling en in sommige gevallen ook een aantal dieren als kippen en konijnen. Mooie plekken om weer energie op te doen, niet alleen voor de mensen met dementie en hun mantelzorger, maar ook voor het betrokken personeel.

Pilot
In Brabant gaat binnenkort een proef van start om te verkennen hoe buurthuizen een rol kunnen spelen bij het gebruik maken van het groen in hun omgeving voor mensen met dementie en hun mantelzorgers. Op een tweetal plekken zal hiermee geëxperimenteerd worden, samen met diverse lokale partijen.

Op de website dementievriendelijk.nl vindt u meer informatie over mogelijkheden om groen in te zetten voor en door mensen met dementie.

Ingrid Dam
idam@wijzijnzet.nl